Kaldırılan evlilik birliği temsil yetkisinin geri verilmesi davası
Evlilik birliğini temsil yetkisi kaldırılan veya sınırlanan eş, koşulların değişmesi durumunda, kaldırma veya sınırlama kararının değiştirilmesini mahkemeden isteyebilecektir. Yasa koyucu TMY.sının 191. maddesinde eşlerden birinin istemi ile temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması kararının değiştirileceğini öngörmüştür. Bu kurala göre yalnızca, temsil yetkisi kaldırılan veya sınırlanan eş değil, diğer eş de değiştirilme isteminde bulunabilecektir. Yine maddedeki değiştirilebilir sözcüğünü kaldırabilir olarak da algılamak gerekecektir. Yasa koyucunun amacı, evlilik birliği temsil yetkisi kaldırma kararının değiştirilebileceğini vurgulamaktadır. Zira, kaldırılabilir dememiş, değiştirilebilir ifadesini kullanmıştır. Ancak, koşullar oluşmuş bulunduğunda temsil yetkisinin kaldırılması kararı kaldırılmalıdır. Değiştirilmesi gerekiyorsa değiştirilmelidir. Gerçekten bazen karar değiştirilebilir, bazen de tamamen kaldırılabilir. Bu durum oluşacak koşullara göre karara bağlanmalıdır. Yalnız değiştirilme olarak anlaşılmamalıdır. Madde başlığı temsil yetkisinin geri verilmesi olduğuna göre geri verilme, kaldırma kararının, kaldırılması anlamını taşımaktadır.
Mahkemece göz önünde tutulacak hususlar, temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması isteklerinde uygulanan kuralların, temsil yetkisinin geri verişmesi isteklerinde, aynen uygulanabilir olmasıdır. Burada da Mahkemece, uzman psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı kişilerden araştırma ve inceleme istenebilir, rapor düzenlemeleri yoluna gidilebilir.
Bu tür davalar, basit yargılama usulüne bağlıdır. Ancak, dosya üzerinde ( dilekçe ile deliller sunulmuşsa)n inceleme yapmak mümkün bulunmaktadır. Bu yolda duruşma açıp yargılama yapmak tamamen mahkemenin takdirine bağlıdır. Dava her türlü delillerle ispatlanabilir. Önemli olan temsil yetkisi kaldırılan eş için koşulların değişmiş olup olmadığıdır. Bu husus karar vermede etkili olacaktır.
Evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması, temsil yetkisinin geri verilmesi veya değiştirilmesi kararları da ilan edilmelidir. İyi niyetli 3. kişiler yönünden ilan zorunluluğu, kararların etkisinde kendini göstermektedir.
GÖZ ÖNÜNDE TUTULACAK HUSUSLAR
- Mahkemeye yazılı başvuru yapılmalıdır.
- Mahkeme, işin sulhen çözümlenmesi için çaba sarf edecektir. Sulhen çözüm sağlanamadığı takdirde işin esasına girecek, dosya üzerinde inceleme yapabildiği gibi duruşma açıp tarafları duruşmaya davet edecek ve iddia ve savunmalara başvurabilecektir.
Temsil yetkisi kaldırma veya sınırlamaya ilişkin karar ve dosyası dosya arasına alınacaktır.
Mahkemece, işin araştırılıp incelenmesi ve rapor düzenlenmesi için mahkeme bünyesinde bulunan uzman, pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıya görev verebilecek, düzenlenecek raporu göz önünde bulundurulacaktır.
5.Mahkeme, duruşma açmak veya dosya üzerinde inceleme yapmakta takdir hakkını kullanmakta tamamen özgürdür.
Avukat Güçlü ŞAN